طراح لوگو سایپا، پدر گرافیک ایران یعنی استاد مرتضی ممیز است که نمونه ای روشن از برند سازی هوشمندانه محسوب شده و جزو بهترین لوگوهای مرتضی ممیز می باشد. استاد ممیز با الهام از کاشی کاری های گنبد سرخ مراغه، معماری سنتی ایرانی را به زبانی مدرن و صنعتی منتقل کرد. نتیجه این کار لوگویی شد که ساده بوده و به فرهنگ بصری ایران پیوند خورده است.
معرفی مرتضی ممیز؛ طراح لوگو سایپا
مرتضی ممیز از پیشگامان گرافیک مدرن ایران است که لوگوی ماندگار سایپا را طراحی کرده است. از جمله آثار شاخص او می توان به لوگوی سازمان استاندارد و آتش نشانی اشاره کرد. مرتضی ممیز در تاریخ (۴ شهریور ۱۳۱۵ – ۵ آذر ۱۳۸۴) در تهران متولد شد و سال ها به آموزش، پژوهش و توسعه هنر گرافیک در ایران پرداخت. او از بنیان گذاران انجمن طراحی گرافیک ایران بود و بسیاری از نسل های جدید طراحان حرفه ای ایران را با دانش و تجربه خود هدایت کرد. ممیز در چهارم مهر ۱۳۸۴ دار فانی را وداع گفت، اما آثار او همچنان الهام بخش طراحان و برندهای ایرانی است. یکی از مهم ترین دستاوردهای او، طراحی لوگو حرفه ای شرکت خودروسازی سایپا در سال ۱۳۶۴ است. استاد ممیز چند طرح متفاوت ارائه داد، اما مدیران وقت سایپا طرح فعلی را به دلیل توازن هندسی و استواری آن انتخاب کردند؛ طرحی که همچنان پس از دهه ها ماندگار و نمادین باقی مانده است.
الهام و مفهوم پشت طراحی لوگو شرکت سایپا
لوگوی سایپا توسط بهترین طراح لوگو ایران ایجاد شده است که با الهام از معماری سنتی و به ویژه کاشی کاری های تاریخی گنبد سرخ مراغه، نشانی از هنر ایرانی دارد و با صنعت خودرو هماهنگ است. در این لوگو سه یال در جهات مختلف دیده می شود که همگی روند رو به بالا را القا می کنند. این چیدمان نمادی از تعالی، رشد و حرکت رو به جلو است. در هسته مرکزی لوگو با سه یال متحدالمرکز به سمت بیرون وجود دارد که خروجی های اصلی شرکت مانند محصول، خدمات و سود را نشان می دهد. در اطراف این هسته نیز سه یال جداگانه قرار گرفته اند که جهت آن ها به سمت داخل است و به منابع انسانی، مواد اولیه و سرمایه اشاره دارند. به بیان ساده، این طراحی نماد ورودی و خروجی های یک سیستم تولیدی است. همچنین زاویه های ۱۲۰ درجه و توازن هندسی در این لوگو، مفهومی از پویایی، جریان و حرکت مداوم را القا می کنند؛ درست همان چیزی که با ماهیت صنعت خودرو هم راستا است. به همین دلیل لوگوی سایپا به عنوان یکی از ماندگارترین نشانه های تجاری ایرانی شناخته می شود.
تحلیل اجزای لوگوی سایپا
هندسه خالص و مقیاس پذیر: لوگو سایپا از سه یال یا بازو تشکیل شده که با تقارن ۱۲۰ درجه در کنار هم قرار گرفته اند و هسته ای خالی و فضای منفی در مرکز می سازند. این فضای منفی، به صورت هوشمندانه، مرکزیت برند را القا کرده و در ابعاد بسیار کوچک، به خوانایی کمک می کند. مقیاس پذیری عالیِ این ساختارِ مینیمال موجب می شود از پلاک صندوق عقب تا آواتار شبکه های اجتماعی، لوگو واضح و یکدست دیده شود.
نشان حرکت و مسیر: فرم کلی لوگو سایپا چرخ دنده، حرکت دورانی و جریان را در ذهن تداعی می کند که نماد صنعت و تولید در خودروسازی، می باشند. برخی تحلیل ها این روند را به مسیرها و شریان های ترافیکی تشبیه می کنند که به معنی استعاره حرکت است.
ترکیب سنت و مدرنیته: الهام از کاشی کاری ایرانی صرفاً یک اقتباس فرمی نیست. زبان هندسی سنتی به معادل مدرن تبدیل شده است که نتیجه آن می شود لوگویی که برای مخاطب داخلی آشنا است و برای مخاطب جهانی، قابل رمزگشایی می باشد.
رنگ و کاربردپذیری: لوگوی سایپا در نسخه تک رنگ کارآمد است، اما رنگ سازمانی نارنجی، به انرژی بصری، دیده شدن و تمایز کمک می کند. سادگی خطوط اجازه می دهد نسخه های تخت و سه بعدی بدون ازدست رفتن ظاهر، در رسانه های مختلف دیده شوند.
شفافیت معنایی و ماندگاری: استاد ممیز با ساده سازی فرم و استفاده از بیان استعاری، لوگویی خلق کرده که چند لایه معنا دارد اما برای مخاطب مبهم نیست.
جمع بندی
امروزه وقتی صحبت از طراح لوگوی سایپا می شود اولین نامی که به ذهن می رسد، مرتضی ممیز است؛ هنرمندی که با خلاقیت و نگاه فرهنگی، هویت بصری یک برند صنعتی را برای همیشه شکل داده است. لوگوی سایپا یکی از شناخته شده ترین نمادهای تجاری در ایران است که هویت این برند بزرگ خودروسازی را به خوبی به تصویر می کشد. این لوگو توسط طراح لوگو سایپا، استاد مرتضی ممیز خلق شده است و به دلیل سادگی، معناگرایی و الهام گرفتن از هنر اصیل ایرانی، به سرعت جایگاه ویژه ای در ذهن مخاطبان پیدا کرد. فرم کلی لوگوی سایپا با الهام از معماری سنتی و کاشی کاری ایرانی طراحی شده است که این ترکیب هندسی علاوه بر زیبایی بصری، نماد پویایی، حرکت و انسجام است. چاپخانه آنلاین شهر چاپ از طرح ایده تا اجرای لوگو در کنار شما است تا برندسازی شما را به بهترین شکل انجام دهد و یک مسیر حرفه ای و هوشمندانه برای کسب و کار شما ایجاد کند.
سوالات متداول
آیا لوگوی مجموعه سایپا از سال ۶۴ تا به الان تغییری کرده است؟
در طراحی اصلی خیر تغییری رخ نداده؛ لوگوی سایپا که مرتضی ممیز در ۱۳۶۴ طراحی کرد، به عنوان نشان اصلی ثابت مانده است.
چرا لوگوی سایپا ماندگار شد؟
لوگوی سایپا با هندسه دقیق و فضای منفی خوانا، در هر ابعادی واضح باقی می ماند. این نماد با الهام از کاشی کاری ایرانی و بازآفرینی مدرن، ترکیبی از سنت و صنعت را نشان می دهد. کاربردپذیری گسترده و ماندگاری در ذهن، لوگو سایپا را به نمادی پایدار تبدیل کرده است.