برند بوک (Brandbook) چیست؟ شامل چه چیزهایی است؟

برند بوک یا کتابچه برند، سندی راهبردی و دقیق است که تمام اصول هویتی یک برند را به صورت مکتوب و استاندارد مشخص می کند. این سند تعیین می کند برند چگونه دیده شود، چگونه صحبت کند و چگونه در تمام نقاط تماس با مخاطب حضور داشته باشد.

برند بوک از پراکندگی بصری و مفهومی جلوگیری می کند و باعث می شود تمام تیم ها، شرکا و پیمانکاران، برداشت واحدی از برند داشته باشند. در این راهنما، عناصر هویتی، قوانین استفاده از آن ها و منطق پشت هر تصمیم توضیح داده می شود. برند بوک فقط برای طراحی نیست، بلکه برای مدیریت تصویر برند در بلندمدت استفاده می شود. درک درست از این سند بدون شناخت اینکه «هویت بصری چیست» کامل نمی شود، چون برند بوک ستون اصلی انسجام هویت برند محسوب می شود.

برند بوک شامل چیست؟

برند بوک مجموعه ای ساختارمند از بخش های هویتی، بصری و رفتاری برند است که هر کدام نقش مشخصی در حفظ انسجام برند دارند. این سند معمولا از معرفی مفهومی برند شروع می شود و سپس به سراغ عناصر گرافیکی می رود. هدف این است که هیچ تصمیم سلیقه ای یا تفسیر شخصی در ارائه برند وجود نداشته باشد. تمام اجزای برند بوک باید قابل اجرا، قابل اندازه گیری و شفاف باشند تا در شرایط مختلف، خروجی یکسانی ایجاد کنند.

معرفی برند (Brand)

بخش معرفی برند، پایه فکری و معنایی کل برند بوک است. این بخش توضیح می دهد برند چرا شکل گرفته، به کجا می خواهد برسد و بر چه ارزش هایی تکیه دارد. بدون این اطلاعات، عناصر بصری معنا و جهت مشخصی نخواهند داشت. داستان برند روایت مستندی از شکل گیری برند است. این روایت باید واقعی، قابل باور و مرتبط با نیاز بازار باشد. داستان برند توضیح می دهد چه مسئله ای باعث تولد برند شده و چه خلایی را پر می کند. ماموریت برند بیان می کند برند در زمان حال چه کاری انجام می دهد و برای چه کسی ارزش خلق می کند. چشم انداز، تصویر آینده مطلوب برند است و نشان می دهد سازمان در بلندمدت به دنبال چه جایگاهی است. این دو مفهوم باید مشخص، غیرشعاری و قابل سنجش باشند.

ارزش ها اصول ثابتی هستند که تصمیم گیری های برند بر اساس آن ها انجام می شود. این ارزش ها باید کاربردی باشند، نه صرفا کلمات زیبا. هر ارزش باید در رفتار، ارتباطات و محصولات برند قابل مشاهده باشد.

شخصیت برند هم تعیین می کند برند اگر یک انسان بود، چگونه رفتار می کرد.

• رسمی یا غیررسمی
• دوستانه یا جدی
• لوکس یا اقتصادی
• جوان پسند یا محافظه کار

این ویژگی ها مستقیما روی لحن نوشتار، طراحی بصری و نوع ارتباط با مخاطب تاثیر می گذارند.

لوگو (Logo)

لوگو هسته مرکزی شناسایی بصری برند است و در برند بوك باید با جزئیات کامل تعریف شود. هرگونه استفاده نادرست از لوگو می تواند به اعتبار برند آسیب بزند.

 در برند بوک باید تمام نسخه های تایید شده لوگو مشخص شوند، مانند:

• نسخه اصلی
• نسخه تک رنگ
• نسخه معکوس برای پس زمینه تیره
• نسخه افقی یا عمودی

هر نسخه کاربرد مشخصی دارد و استفاده خارج از این چارچوب مجاز نیست.

فضای خالی اطراف لوگو باید به صورت دقیق تعریف شود تا از شلوغی بصری جلوگیری شود. این فاصله تضمین می کند لوگو همیشه خوانا و مستقل دیده شود. کوچک تر از یک اندازه مشخص، لوگو خوانایی و تاثیر خود را از دست می دهد. در برند بوک، حداقل اندازه مجاز برای چاپ و نمایش دیجیتال باید به صورت عددی مشخص شود.

موارد غیر مجاز استفاده از لوگو:

• تغییر ندادن رنگ لوگو
• کشیده یا فشرده نکردن فرم
• استفاده نکردن از افکت های گرافیکی
• قرار ندادن لوگو روی پس زمینه های نامناسب

رنگ های برند (Colors)

رنگ ها یکی از قوی ترین ابزارهای تشخیص برند هستند و در برند بوک باید با دقت بالا تعریف شوند. هر رنگ دلیل حضور دارد و کاربرد مشخصی را پوشش می دهد. رنگ های اصلی بیشترین استفاده را در ارتباطات برند دارند و هویت بصری را شکل می دهند. رنگ های فرعی برای تنوع بصری و پشتیبانی طراحی استفاده می شوند و نباید جایگزین رنگ های اصلی شوند.

برای جلوگیری از اختلاف رنگ در رسانه های مختلف، کد دقیق هر رنگ باید مشخص شود:

• RGB  برای نمایش دیجیتال
• CMYK  برای چاپ
• HEX  برای طراحی وب

در برند بوک باید مشخص شود هر رنگ در چه موقعیتی استفاده می شود؛

مثلا کدام رنگ برای پس زمینه، کدام برای دکمه ها، کدام برای تیتر یا عناصر تاکیدی. این شفافیت باعث می شود طراحی ها منسجم و قابل کنترل باقی بمانند.

تایپوگرافی (Typography)

تایپوگرافی در برند بوک نقش مستقیمی در خوانایی، شخصیت و یکپارچگی ارتباطات برند دارد. انتخاب فونت نباید سلیقه ای باشد، بلکه باید بر اساس ماهیت برند، مخاطبان هدف و بسترهای استفاده انجام شود. برند بوک مشخص می کند نوشتار برند در تمام رسانه ها چگونه دیده شود و از چه قوانینی پیروی کند.

فونت اصلی برند به عنوان انتخاب اول معرفی می شود؛ فونتی که در اغلب ارتباطات رسمی، تبلیغاتی و دیجیتال استفاده خواهد شد. در کنار آن، فونت های جایگزین تعریف می شوند تا در شرایطی مانند محدودیت نرم افزاری یا استفاده در سیستم های مختلف، انسجام نوشتاری حفظ شود. فونت جایگزین باید از نظر ساختار، وزن و حس کلی با فونت اصلی هماهنگ باشد.

برند بوک تعیین می کند:

1. فونت تیترها چه وزنی داشته باشد و در چه اندازه ای استفاده شود.
2. فونت متن اصلی چگونه خوانایی را در متن های طولانی حفظ کند.
3. فونت دکمه ها و عناصر تعاملی با چه فاصله حروف و اندازه ای نمایش داده شود.
4. همچنین حداقل و حداکثر اندازه فونت، فاصله خطوط و نحوه استفاده در پس زمینه های مختلف باید به صورت دقیق مشخص شود.

لحن و ادبیات برند (Tone of voice)

لحن و ادبیات برند نشان دهنده نحوه گفت و گوی برند با مخاطب است. این بخش از برند بوک مانع از دوگانگی در پیام ها می شود و کمک می کند برند در تمام کانال ها صدایی یکسان داشته باشد.

برند چطور حرف می زند؟

زبان برند ساده یا تخصصی است، مستقیم صحبت می کند یا توضیحی، و تا چه حد از اصطلاحات محاوره ای استفاده می شود. این تصمیم باید با سطح آگاهی و انتظارات مخاطب هم راستا باشد.

رسمی یا صمیمی؟

برند بوک سطح رسمیت زبان را مشخص می کند. برای مثال، برندهای سازمانی و خدمات حرفه ای معمولا لحن رسمی و دقیق دارند، در حالی که برندهای مصرفی و دیجیتال از لحن صمیمی و روان استفاده می کنند.

ارائه نمونه های واقعی کمک می کند لحن برند بهتر درک شود. اگر لحن برند لحن دوستانه و حرفه ای (Friendly & Professional) انتخاب شود.

✅ درست: سفارشت با موفقیت ثبت شد. اگر سوالی داشتید، تیم پشتیبانی ما همیشه کنار شماست.

❌ غلط: سفارش شما ثبت گردید. در صورت وجود هر گونه مشکل، با واحد پشتیبانی تماس حاصل فرمایید.

چرا؟؟؟ متن غلط رسمی، خشک و فاصله دار است و حس صمیمیت برند را از بین می برد.

این مثال ها مرجع عملی برای تیم محتوا و ارتباطات هستند.

کاربردهای بصری

کاربردهای بصری نشان می دهند عناصر برند در محیط های واقعی و دیجیتال چگونه اجرا می شوند. این بخش از برند بوک از بروز تفسیرهای متفاوت جلوگیری می کند.

• چیدمان لوگو، اطلاعات تماس، فونت و رنگ کارت ویزیت به صورت دقیق تعریف می شود تا همه کارت ها ظاهری یکسان داشته باشند.در سربرگ، محل لوگو، فاصله ها و ساختار نوشتاری مشخص می
• شود تا مکاتبات رسمی برند حرفه ای و قابل اعتماد دیده شوند.
• برند بوک قالب بصری پست ها، نوع تایپوگرافی، استفاده از رنگ و فضای خالی را تعیین می کند تا محتوا در نگاه اول قابل تشخیص باشد.
• در این بخش، اصول استفاده از رنگ، فونت، دکمه ها و ساختار صفحات وب مشخص می شود تا تجربه کاربری با هویت برند هماهنگ باشد.
• اگر برند محصول فیزیکی دارد، دستورالعمل طراحی بسته بندی شامل رنگ، فونت، آیکون ها و پیام های روی بسته به طور کامل تعریف می شود.

مخاطبان هدف (Target Audience)

مخاطبان هدف در برند بوک به صورت دقیق تعریف می شوند تا ارتباطات برند هدفمند باشد. این بخش مشخص می کند برند برای چه افرادی طراحی شده و چه نیازهایی را پاسخ می دهد. اطلاعاتی مانند بازه سنی، سبک زندگی، دغدغه ها و رفتار ارتباطی مخاطب در این قسمت ثبت می شود تا تصمیمات طراحی و محتوایی بر اساس داده های واقعی انجام شود.

آیکون ها و اشکال مهم (Icons and Shapes)

آیکون ها بخش مهمی از زبان بصری برند هستند. برند بوک سبک طراحی آیکون ها را مشخص می کند؛ از ضخامت خطوط گرفته تا میزان سادگی یا جزئیات. همچنین نحوه استفاده از آیکون ها در رابط کاربری، تبلیغات و رسانه های چاپی تعریف می شود تا هماهنگی بصری حفظ شود.

ویدئو (Video)

در این بخش، اصول تولید ویدئوهای برند مشخص می شود. مواردی مانند نمایش لوگو، استفاده از رنگ های برند، تایپوگرافی زیرنویس ها و سبک تدوین تعریف می شوند. این دستورالعمل ها باعث می شوند ویدئوهای برند در پلتفرم های مختلف هویت یکسانی داشته باشند.

برند بوک چه کاربردی دارد؟

برند بوک مرجع اصلی تمام فعالیت های مرتبط با برند است. این سند باعث می شود تصمیمات طراحی و ارتباطی سریع تر و دقیق تر گرفته شوند. برند بوک از ناهماهنگی در پیام ها جلوگیری می کند، هزینه اصلاحات را کاهش می دهد و کیفیت خروجی تیم ها را افزایش می دهد.

چه نوع شرکت هایی از برند بوک استفاده می کنند؟

برند بوک برای هر شرکتی که به ثبات و رشد اهمیت می دهد کاربرد دارد. استارتاپ ها برای ساخت هویت منسجم، شرکت های در حال رشد برای هماهنگ سازی تیم ها و برندهای بزرگ برای حفظ یکپارچگی در مقیاس گسترده از برند بوک استفاده می کنند.

چگونه برند بوک را به اشتراک بگذاریم؟

برند بوک باید به راحتی در دسترس تمام افرادی باشد که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با برند کار می کنند. بهترین روش، ارائه نسخه دیجیتال استاندارد است تا همیشه آخرین نسخه مورد استفاده قرار بگیرد. در کنار آن، نسخه چاپی برای جلسات رسمی، همکاری با پیمانکاران یا استفاده در تیم های داخلی کاربرد دارد.

چرا باید برند بوک بسازیم؟

برند بوک ساخته می شود تا برند از حالت پراکنده و سلیقه ای خارج شود. بدون برند بوک، هر تیم یا فرد ممکن است برداشت متفاوتی از هویت برند داشته باشد. این اختلاف به مرور باعث ناهماهنگی در پیام ها، طراحی ها و تجربه مخاطب می شود. برند بوک یک مرجع واحد ایجاد می کند که تمام تصمیم های بصری و ارتباطی به آن باز می گردند.

چگونه برند بوک بسازیم؟

ساخت برند بوک با تعریف دقیق هویت برند شروع می شود. ابتدا باید ماموریت، چشم انداز، ارزش ها و شخصیت برند مشخص شوند. سپس عناصر بصری مانند لوگو، رنگ ها، تایپوگرافی و لحن ارتباطی بر اساس همین هویت طراحی و مستند می شوند. هر بخش از برند بوک باید کاربردی باشد و دستورالعمل های شفاف ارائه دهد. استفاده از مثال های درست و غلط، اندازه ها، کدها و قوانین مشخص باعث می شود برند بوک قابل اجرا باشد.

مزایای برند بوک برای کسب و کارها

برند بوک با ایجاد انسجام، کاهش خطا، افزایش سرعت اجرا و تقویت تصویر حرفه ای، مدیریت برند را برای کسب و کارها ساده تر می کند.

1. ایجاد یکپارچگی

   برند بوک باعث می شود تمام خروجی های برند، از طراحی تا محتوا، ظاهری هماهنگ داشته باشند. این یکپارچگی باعث می شود برند در ذهن مخاطب قابل تشخیص و پایدار بماند.

2. تعریف قوانین و استانداردها

   با برند بوک، قوانین استفاده از عناصر برند مشخص می شود. این استانداردها از خطاهای تکراری جلوگیری می کنند و کیفیت اجرا را در تمام کانال ها بالا می برند.

3. افزایش آگاهی از برند

   وقتی برند به صورت یکدست دیده شود، شناسایی آن برای مخاطب آسان تر می شود. تکرار درست رنگ، فونت و لحن باعث تقویت یادآوری برند می شود.

4. بهبود جایگاه برند

   برندی که منسجم و حرفه ای ارائه می شود، در ذهن مخاطب معتبرتر به نظر می رسد. این موضوع مستقیما بر جایگاه برند در بازار اثر می گذارد.

5. تسریع فرآیندها

   برند بوک زمان تصمیم گیری را کاهش می دهد. طراحان، نویسندگان و تیم های بازاریابی به جای پرسش های مکرر، به یک مرجع مشخص مراجعه می کنند.

نمونه ای از بوک برند

برند بوک کوکا کولا

برند بوک کوکا کولا یکی از کامل ترین برند بوک ها است. در این راهنما تاریخچه، لوگو، استانداردهای گرافیکی و… آورده شده است.

برند بوک دیجی‌کالا

بوک برند دیجی کالا شامل معرفی هویت برند، لوگو، رنگ‌ها، تایپوگرافی، ایموجی و الگوها است.

برند بوک تپسی

در راهنمای برند تپسی می‌توانید پالت رنگ، تایپوگرافی، استفاده های لوگو، تصویرسازی، گریدبندی، آیکون و… برند تپسی را ببینید.

جمع بندی

برند بوک یک سند راهبردی است که هویت برند، قوانین بصری، لحن ارتباطی و استانداردهای اجرایی را در یک مرجع واحد جمع می کند. این سند با ایجاد یکپارچگی، کاهش خطا، افزایش سرعت اجرا و تقویت تصویر برند، نقش مهمی در رشد کسب و کار دارد.

برند بوک به تیم ها کمک می کند تصمیم های هماهنگ بگیرند و تجربه ای ثابت به مخاطب ارائه دهند. اگر می خواهید هویت برند خود را حرفه ای، منسجم و قابل اعتماد ارائه کنید، زمان آن رسیده که با خدمات تخصصی شهر چاپ آنلاین برند بوک خود را به صورت اصولی طراحی و اجرا کنید.